Wat is voedselovergevoeligheid?

Bij een voedselovergevoeligheid kan onderscheid gemaakt worden tussen voedselallergie en voedselintolerantie:

Voedselallergie?

Hierbij maakt het afweersysteem specifieke antistoffen aan tegen bepaalde eiwitten die in de voeding voorkomen. Een allergische reactie vindt vrijwel direct na consumptie van het betreffende voedingsmiddel plaats. Minimale hoeveelheden kunnen al tot ernstige klachten leiden.

Voedselintolerantie 

Hierbij is het afweersysteem niet betrokken. De hoeveelheid van een product die klachten veroorzaakt, ligt over het algemeen hoger dan bij mensen met een voedselallergie. Een voedselintolerantie begint meestal als een subtiele, verborgen klacht en groeit geleidelijk tot een daadwerkelijke klacht. Een uitzondering hierop is de intolerantie voor gluten. Hierbij ontstaat de (vaak ernstige) reactie na consumptie van minimale hoeveelheden. Gluten moeten volledig vermeden worden.

Overzicht van verdraaglijkheid van glutenbevattende granen bij mensen met een allergie/intolerantie

*Let op: informeer altijd bij mensen die aangeven een tarweallergie te hebben welke graansoorten ze wel kunnen verdragen.

**Haver is van nature glutenvrij, maar is regelmatig 'verontreinigd' met gluten. 

Gluten

Wat is gluten?

Gluten is een mengsel van eiwitten dat van nature voorkomt in bepaalde granen, namelijk in tarwe, spelt, kamut®, rogge en gerst. Haver is van nature glutenvrij, maar is vrijwel altijd besmet met gluten. Gluten speelt een belangrijke rol bij de bereiding van brood. Gluten wordt door het overgrote deel van de mensen gemakkelijk verteerd. Ongeveer 1% van de Westerse bevolking lijdt aan coeliakie of gluten-intolerantie, voor hen is het noodzakelijk om glutenbevattende granen te vermijden. Gezien de grote impact van het volgen van een glutenvrij dieet is professionele begeleiding essentieel om voedingstekorten te voorkomen.

Welke claims zijn wettelijk vastgelegd voor gluten?

• Glutenvrij: het product bevat maximaal 20 mg/kg gluten.

• Met een zeer laag glutengehalte: het product bevat maximaal 100 mg/kg gluten. 

Spelt

Is speltbrood geschikt voor mensen met een glutenallergie of glutenintolerantie?

Nee, spelt bevat net als tarwe, rogge, gerst en kamut® gluten. 

Is speltbrood geschikt voor mensen met een tarweallergie?

Nee, spelt is familie van de tarweplant en daarom niet geschikt voor mensen met een tarweallergie.

Is speltbrood geschikt voor mensen met een tarwe-intolerantie?

Mensen met een tarwe-intolerantie kunnen speltbrood waarschijnlijk wel goed verdragen, omdat het afweersysteem niet betrokken is.

Let op: omdat in reguliere bakkerijen de kans groot is op kruisbesmetting met tarwe of glutenbevattende grondstoffen, is het belangrijk de klant hiervan op de hoogte te brengen.

Lactose/koemelkeiwit

Wat is koemelkeiwitvrij?

Anders dan voor glutenvrij is er voor koemelkeiwitvrij geen wettelijke drempelwaarde vastgesteld. Daarom kan deze claim niet worden gebruikt.

Wat is lactosevrij?

Anders dan voor glutenvrij is er voor lactosevrij geen wettelijke drempelwaarde vastgesteld. Daarom kan deze claim niet worden gebruikt.

Wat is lactose-intolerantie?

Bij personen met een lactose-intolerantie kan lactose (melksuiker) niet volledig worden verteerd, omdat het enzym dat hiervoor verantwoordelijk is te weinig wordt aangemaakt. Dit geeft echter lang niet altijd klachten, meestal is het niet nodig om lactose volledig te mijden. Bij personen die wel klachten hebben wordt in overleg met arts en diëtist de hoeveelheid lactose in voeding beperkt.

Wat is galactosemie?

Galactosemie is een zeldzame, erfelijke, levenslange stofwisselingsziekte. Bij consumptie van lactose komen er stoffen vrij die organen kunnen beschadigen. Lactose moet volledig vermeden worden. 

Bron: Voedingscentrum (www.voedingscentrum.nl)

Overzicht van de 14 wettelijke allergenen zoals opgenomen in bijlage II van Verordening 1169/2011/EG (verstrekking van voedselinformatie aan consumenten) 

1. Glutenbevattende granen: tarwe (zoals spelt en khorasantarwe), rogge, gerst, haver en hybride soorten daarvan
2. Schaaldieren
3. Eieren
4. Vis
5. Pinda’s (aardnoten)
6. Soja
7. Melk (inclusief lactose)
8. Noten: amandelen, hazelnoten, walnoten, cashewnoten, pecannoten, paranoten, pistachenoten en macadamianoten
9. Selderij
10. Mosterd: beheenzuur met een zuiverheid van minimaal 85 % dat is verkregen na twee destillatiestappen, dat wordt gebruikt bij de vervaardiging van de emulgatoren E470a, E471 en E477
11. Sesamzaad
12. Sulfiet (in concentraties van meer dan 10 mg per kilogram of 10 ml per liter, uitgedrukt als SO2)
13. Lupine
14. Weekdieren

Uitzonderingen

Voor de volgende afgeleiden is het vermelden van allergenen niet nodig. Er is wetenschappelijk bewezen dat ze niet schadelijk zijn voor mensen met een allergie. 

Glutenbevattende granen

• glucosestroop op basis van tarwe (inclusief dextrose)
• maltodextrinen op basis van tarwe
• glucosestroop op basis van gerst
• granen die worden gebruikt voor de vervaardiging van alcoholhoudende distillaten

 Vis

• visgelatine die wordt gebruikt als drager voor vitamine- of arotenoïdenpreparaten
• visgelatine of vislijm die wordt gebruikt als klaringsmiddel in bier en wijn

 Soja

• volledig geraffineerd(e) sojaolie en -vet
• natuurlijke gemengde tocoferolen (E306), natuurlijk D-alfa-tocoferol, natuurlijk D-alfa-tocoferolacetaat en natuurlijk D-alfa-tocoferolsuccinaat van soja
• fytosterolen en fytosterolesters van plantaardige oliën van soja
• plantenstanolesters geproduceerd uit sterolen van plantaardige oliën van soja

Melk (inclusief lactose)

• wei die wordt gebruikt voor de vervaardiging van alcoholhoudende distillaten
• lactitol.

 Noten

• noten die worden gebruikt voor de vervaardiging van alcoholhoudende distillaten